Tabela Rozpiętości KrokwiKompletne Odniesienie Konstrukcji Dachowej
Kompleksowe tabele rozpiętości krokwi dla budownictwa mieszkaniowego. Znajdź maksymalne dopuszczalne rozpiętości dla wszystkich typowych przekrojów, rozstawów i stref obciążenia śniegiem wg PN-EN 1995-1-1 (Eurokod 5).
Szybka odpowiedź
Krokiew KVH 8×16 cm ze świerku C24 przy rozstawie 80 cm może w II strefie śniegowej (0,90 kN/m²) osiągnąć rozpiętość do ok. 3,40 m (rzut poziomy). Krokiew 8×20 cm tej samej klasy przy 80 cm osiąga ok. 4,80 m. Zawsze weryfikuj rozpiętość pod kątem lokalnej strefy śniegowej i kąta nachylenia dachu.
Zrozumienie rozpiętości krokwi
Rozpiętość krokwi to odległość w rzucie poziomym od oparcia na murłacie (okapie) do kalenicy. W odróżnieniu od belek stropowych, rozpiętość krokwi mierzy się jako rzut poziomy, nie wzdłuż nachylenia. Rzeczywista długość krokwi jest większa od rozpiętości, ponieważ biegnie wzdłuż spadku dachu.
Wymiarowanie krokwi uwzględnia dwa główne obciążenia: stałe (pokrycie dachowe, łaty, deskowanie, izolacja — typowo 0,5–1,0 kN/m²) i zmienne, obejmujące obciążenie śniegiem i wiatrem. Obciążenie śniegiem oblicza się wg PN-EN 1991-1-3 na podstawie strefy śniegowej (I–V dla Polski), wysokości nad poziomem morza i kąta nachylenia dachu.
Polska dzieli się na 5 stref śniegowych: I (0,70 kN/m²), II (0,90 kN/m²), III (1,20 kN/m²), IV (1,60 kN/m²), V (2,00 kN/m²). Obciążenie śniegiem na dachu oblicza się z wzoru s = μ × Ce × Ct × sk, gdzie μ to współczynnik kształtu zależny od kąta dachu. Strome dachy (> 30°) zmniejszają obciążenie śniegiem dzięki współczynnikowi μ₁ — przy 45° wynosi on już tylko 0,67, a przy 60° przyjmuje się μ₁ = 0.
Tabele rozpiętości krokwi (II strefa śniegowa, 0,90 kN/m²)
Poniższe tabele dotyczą krokwi w II strefie śniegowej (sk = 0,90 kN/m², h ≤ 300 m n.p.m.) z obciążeniem stałym 0,75 kN/m² i nachyleniem 30°. Rozpiętości podano jako maksymalny rzut poziomy w metrach.
Świerk/Jodła KVH C24
Klasa wytrzymałości C24 — fm,k = 24 N/mm², E₀,mean = 11 000 N/mm²
| Przekrój | 60 cm | 80 cm | 100 cm |
|---|---|---|---|
| 6×12 | 3,00 m | 2,60 m | 2,30 m |
| 6×16 | 3,90 m | 3,40 m | 3,00 m |
| 8×18 | 4,70 m | 4,10 m | 3,60 m |
| 8×20 | 5,50 m | 4,80 m | 4,20 m |
| 8×24 | 6,50 m | 5,70 m | 5,00 m |
Świerk/Jodła BSH GL24h
Drewno klejone warstwowo GL24h — fm,g,k = 24 N/mm², E₀,g,mean = 11 500 N/mm²
| Przekrój | 60 cm | 80 cm | 100 cm |
|---|---|---|---|
| 6×12 | 3,20 m | 2,80 m | 2,50 m |
| 6×16 | 4,20 m | 3,60 m | 3,20 m |
| 8×18 | 5,00 m | 4,40 m | 3,90 m |
| 8×20 | 5,80 m | 5,10 m | 4,50 m |
| 8×24 | 6,90 m | 6,00 m | 5,30 m |
Świerk/Jodła KVH C16
Klasa wytrzymałości C16 — fm,k = 16 N/mm², E₀,mean = 8 000 N/mm²
| Przekrój | 60 cm | 80 cm | 100 cm |
|---|---|---|---|
| 6×12 | 2,50 m | 2,20 m | 1,90 m |
| 6×16 | 3,30 m | 2,90 m | 2,50 m |
| 8×18 | 4,00 m | 3,40 m | 3,00 m |
| 8×20 | 4,60 m | 4,00 m | 3,50 m |
| 8×24 | 5,50 m | 4,80 m | 4,20 m |
Modrzew KVH C24
Klasa wytrzymałości C24 — fm,k = 24 N/mm², E₀,mean = 11 000 N/mm²
| Przekrój | 60 cm | 80 cm | 100 cm |
|---|---|---|---|
| 6×12 | 3,00 m | 2,60 m | 2,30 m |
| 6×16 | 3,90 m | 3,40 m | 3,00 m |
| 8×18 | 4,70 m | 4,10 m | 3,60 m |
| 8×20 | 5,50 m | 4,80 m | 4,20 m |
| 8×24 | 6,50 m | 5,70 m | 5,00 m |
Wpływ obciążenia śniegiem na rozpiętość krokwi
Obciążenie śniegiem znacząco zmniejsza dopuszczalną rozpiętość krokwi. Polska jest podzielona na 5 stref śniegowych; obciążenie rośnie również z wysokością nad poziomem morza. Poniżej wpływ na typową krokiew 8×20 cm Świerk C24 przy 80 cm rozstawie.
- I strefa śniegowa (sk = 0,70 kN/m²): 8×20 cm osiąga do ok. 5,20 m — pas nadmorski, niziny zachodnie
- II strefa śniegowa (sk = 0,90 kN/m²): 8×20 cm osiąga do ok. 4,80 m — większość Polski centralnej i północnej
- III strefa śniegowa (sk = 1,20 kN/m²): 8×20 cm spada do ok. 4,30 m — Sudety, przedgórze karpackie, Góry Świętokrzyskie
- IV strefa śniegowa (sk = 1,60 kN/m²): 8×20 cm spada do ok. 3,80 m — Beskidy, Bieszczady, wyższe partie Sudetów
- V strefa śniegowa (sk = 2,00 kN/m²): 8×20 cm spada do ok. 3,40 m — Tatry, Karkonosze powyżej 600 m n.p.m.
- Ustal swoją strefę śniegową wg mapy z Załącznika Krajowego do PN-EN 1991-1-3. Charakterystyczne obciążenie śniegiem rośnie z wysokością n.p.m. wg wzoru podanego w normie.
Zawsze wymiaruj krokwie na strefę śniegową właściwą dla twojej lokalizacji. Niedowymiarowanie krokwi pod kątem obciążenia śniegiem to jeden z najczęstszych i najgroźniejszych błędów konstrukcyjnych w budownictwie dachowym.
Wpływ kąta nachylenia dachu na wymiarowanie krokwi
Kąt nachylenia dachu wpływa na wymiarowanie krokwi w kilku aspektach: rzeczywista długość krokwi, rozkład obciążeń, redukcja obciążenia śniegiem i konieczność stosowania jętek lub płatwi.
- Małe nachylenie (10°–20°): Krokwie przenoszą obciążenie prawie jak belki stropowe. Siła rozporu poziomego na okapie jest duża i wymaga ściągów (jętek lub belek stropowych). Wartości tabelowe stosuje się bezpośrednio.
- Średnie nachylenie (25°–35°): Składowa obciążenia prostopadła do krokwi maleje. Jętki lub ściągi są nadal wymagane, chyba że stosuje się płatew kalenicową (dach płatwiowy).
- Duże nachylenie (40°–55°): Obciążenie śniegiem na dachu zmniejsza się znacząco (współczynnik μ₁). Krokiew jest jednak znacznie dłuższa od rzutu poziomego, co zwiększa zużycie materiału. Obciążenia wiatrowe stają się bardziej istotne.
- Wartości tabelowe podają rzut poziomy, nie długość krokwi. Dla rzeczywistej długości krokwi pomnóż rozpiętość przez współczynnik nachylenia: 20° = 1,064, 30° = 1,155, 40° = 1,305, 45° = 1,414.
- Dach płatwiowy vs krokwiowy: W dachu płatwiowym płatwie kalenicowa i pośrednia podpierają krokwie. W dachu krokwiowym krokwie pracują samodzielnie, usztywnione jętkami. Dachy płatwiowe pozwalają na większe szerokości budynków.
- Jętki vs ściągi: Jętki w górnej 1/3 zapobiegają rozsuwaniu się kalenicy. Ściągi (belki stropowe) na poziomie murłaty przejmują rozpór poziomy. W dachu krokwiowym ściągi są obowiązkowe; jętki samodzielnie nie wystarczą.
Dla większości dachów mieszkalnych (25°–35° nachylenia) wartości tabelowe można stosować bezpośrednio. Przy adaptacji poddasza bez jętek wymagana jest płatew kalenicowa (dach płatwiowy) i obliczenia statyczne.
Odniesienia normowe dla krokwi
Poniższe normy regulują wymiarowanie krokwi w budownictwie drewnianym w Polsce.
- PN-EN 1995-1-1 (Eurokod 5) — Projektowanie konstrukcji drewnianych: rozpiętości, graniczne ugięcia (L/200 użytkowe, L/150 całkowite dla dachów), wyboczenie
- PN-EN 1991-1-3 (Eurokod 1) — Obciążenie śniegiem: strefy śniegowe I–V, współczynniki kształtu μ₁ wg kąta dachu, wzory wysokościowe
- PN-EN 1991-1-4 (Eurokod 1) — Obciążenie wiatrem: strefy wiatrowe, współczynniki ciśnienia dla połaci, ssanie na okapie i szczycie
- PN-EN 338 — Klasy wytrzymałości drewna konstrukcyjnego (C16, C24) z właściwościami mechanicznymi
- PN-EN 14080 — Klasy wytrzymałości drewna klejonego (GL24h, GL28h)
- PN-B-03150 — Konstrukcje drewniane: wymagania uzupełniające do Eurokodów
Wymiarowanie krokwi odbywa się wg Eurokodu 5 z uwzględnieniem obciążenia śniegiem (Eurokod 1-3) i wiatrem (Eurokod 1-4). Dla standardowych dachów krokwiowych z jętkami można korzystać z wartości tabelowych; dachy płatwiowe i niestandardowe wymagają obliczenia statycznego.
Oblicz materiały na konstrukcję dachową
Znając przekrój i rozstaw krokwi, użyj naszych kalkulatorów, aby dokładnie obliczyć liczbę krokwi i ilość materiałów.